Marathonschaatsen - Vereniging De Friesche Elf Steden viert donderdag het 100-jarig bestaan. Een van de prominente gasten tijdens de festiviteiten is Evert van Benthem (50), die de Tocht der Tochten in 1985 en 1986 won. Tegenwoordig boert de voormalige inwoner van Sint Jansklooster in Canada. Voor het jubileum keerde hij even terug naar Nederland, net in de periode dat Nederland even massaal het natuurijs kon opzoeken. Een terugblik in vijf vragen.

Stel u mag alles overdoen en wint opnieuw de Elfstedentocht. Wat zou u nu anders doen dan na de zeges in de jaren tachtig?

"Eerder emigreren. De kinderen waren, toen we in 1999 naar Canada vertrokken, 7, 13 en 16 jaar. Op een jongere leeftijd emigreren maakt het allemaal wat makkelijker. Ook zou ik na de eerste zege de eerste twee weken anders aanpakken. Je weet helemaal niets. Ik was een onbekend boertje uit Sint Jansklooster die ineens een bekende Nederlander werd. Ik was daar helemaal niet klaar voor. Ik had wel wat meer van mijn eerste zege willen genieten. Na mijn tweede zege wist ik precies wat er ging gebeuren."

Vond u het erg dat er in 1997 weer een nieuwe tocht kwam en dat u een opvolger zou krijgen?

"Een klein beetje, omdat in 1996 de tocht niet doorging. Toen besloot ik te stoppen als wedstrijdrijder, een jaar te vroeg dus. Mijn bedrijf was flink gegroeid, ik had minder tijd om te trainen. En ik dacht na '96 dat de tocht er lange tijd niet meer zou komen. Er was toen heel veel ijs en toch geen Elfstedentocht. De toertocht in 1997 was trouwens geweldig. Het enthousiasme van die duizenden mensen langs de kant was ongekend. Maar ik was niet jaloers op Henk Angenent. Een keer de Elfstedentocht winnen is al uniek. Ik heb twee zeges, dat is nog unieker. Uiteindelijk vond ik het dus helemaal niet erg dat er na twaalf jaar weer een tocht kwam."

Is er een moment dat u heel erg is bijgebleven?

"In 1985 stond ik binnen een minuut na de finish voor de koningin. Wie maakt dat nu mee? Ik kreeg van de koningin een stempelkaart in handen gedrukt. Ze dacht kennelijk dat ik mijn kaart had verloren. Toen ik later de stempelkaart inleverde voor controle, ontstond er direct een enorme discussie achter de tafel. Iedereen begon te smoezen. Wat bleek: Ik had de kaart van Jos Niesten ingeleverd. Die was kennelijk bij de finish zijn kaart verloren en die kaart had ik van de koningin gekregen. Ik bleek mijn eigen kaart gelukkig nog in mijn rugzak te hebben. En Jos Niesten had zijn kaart ook weer terug."

U volbracht de Elfstedentocht in 1985 in 6 uur en 44 minuten. Sneller is er nooit gereden. Wordt dat record nog eens verbroken?

"Jazeker. Ik denk dat er onder de 6 uur gereden kan worden. Met name de wind en de kwaliteit van het ijs spelen een belangrijke rol. In 1997 was de klapschaats er nog niet. Daarnaast hoeven de wedstrijdschaatsers straks niet eerst 1500 meter te lopen. Klunen met klapschaatsen? Die schaatsen zijn inderdaad wat kwetsbaarder. Maar ook dat valt te trainen. Het materiaal is tegenwoordig gewoon een stuk beter en de schaatsers zijn nog beter getraind dan in mijn tijd."

Honderd jaar Friesche Elf Steden. Een instituut?

"Zonder de Friesche Elf Steden had mijn leven er anders uit gezien. De Elfstedentocht heeft een enorme impact op mijn leven gehad. Geweldig wat die mensen van de Friesche Elf Steden doen. Het zijn vrijwilligers, niemand verdient er iets aan. Ze houden vast aan tradities. Ze hebben geen enkel commercieel belang en weten daardoor honderden vrijwilligers te mobiliseren om de tocht mogelijk te maken. Natuurijs maakt wat los. Kijk maar wat er afgelopen week gebeurde. Het ging alleen maar over de Elfstedentocht."

© ANP 2009